Gastcolumn: A place called ‘home’

Gepubliceerd: Maandag 12 november 2018 14:10

Gastcolumn: A place called ‘home’

Door Jos van Erp


Engelse termen. Liever vermijd ik ze, want het Nederlands biedt ons een breed palet aan prachtige en nuttige woorden. Maar omdat we in deze column de stad Den Bosch even in een wereldwijd perspectief plaatsen durf ik van die gewoonte nu wel af te wijken. ‘Oost west thuis best’ vind ik ook niet zo passend. Het gaat immers niet om de vergrotende trap -goed, beter en bij ons is alles het best- maar over geborgenheid en thuiskomen.

Voor mijn werk reis ik regelmatig naar Afrika en Azië. Dat doet mij beseffen dat de wereld in slechts enkele decennia relatief klein is geworden; digitaal kunnen we vrijwel ieder plekje op de aardbol bereiken. En fysiek ben je met pakweg twaalf uur vliegen aan de andere kant.

Onlangs ving ik de terugtocht aan van een kleine week reizen en werken. Jakarta, Manila en Dubai heb ik -letterlijk- vliegensvlug gezien. Om de reistijd te veraangenamen had ik een boek meegenomen. Mijn keuze was uitgegaan naar een boek van één van de schrijvers die Den Bosch heeft voortgebracht. ‘Leeuwerikslied’ van Walter Breedveld, pseudoniem voor Piet van den Bogaert. Hoewel hij meer dan 30 romans op zijn naam heeft staan -waarvan enkele in het Duits en Pools zijn vertaald- en vele essays en portretten, is Walter Breedveld niet erg bekend bij het grote publiek. Veel van zijn werken zijn absolute streekromans die zich voornamelijk afspelen in en rond Den Bosch. Zelfs zijn teksten zijn deels in het dialect geschreven.

Bossche klets
‘Leeuwerikslied’ speelt zich af in het eerste deel van de vorige eeuw en beschrijft het lot van drie generaties van een gezin uit Orthen. De gedetailleerde beschrijvingen van de wandelingen die de gezinsleden maakten door de polders via Herven en de Heinis naar Empel, Engelen en Bokhoven, of via Deuteren en Vlijmen verder de Langstraat in ontroerden mij. Als fervent lange afstandswandelaar ken ik Den Bosch en de directe omgeving erg goed vanuit het wandelaarsperspectief, de menselijke maat. En, hoewel er in honderd jaar uiteraard veel is gebouwd en veranderd, zijn de grote lijnen van die routes nog steeds herkenbaar.

Daar in de lucht, op bijna 12 kilometer hoogte, realiseerde ik me hoezeer ruimte en tijd in elkaar kunnen versmelten. De behoefte om met een Westmalle-dubbel in mijn favoriete grand café aan de Parade te zitten overviel mij boven de Zwarte Zee. En liet mij niet meer los. De wereld is onze werk- en woonplaats geworden. Maar er is slechts één plekje dat je ‘thuis’ noemt.

Aan het eind van de middag luisterde ik als een tevreden mens naar de -soms ongepolijste- Bossche klets waarmee een breed palet aan gasten mijn hoekje in het grand café vulden. Zo moet het ook ongeveer hebben geklonken in de oren van Walter Breedveld, 100 jaar geleden. A place called ‘home’.

Jos van Erp groeide op in Deuteren, woonde in de Muntel en in Orthen. Hij is schrijver van 'Van Bossche Bodem', medeauteur van ‘Orthen 1200’ en is docent van de module Orthen als onderdeel van de cursus Boschlogie.

Deel deze pagina: